Zeybek Kimdir?

Zeybeklik Kurumu’nun neleri bünyesinde barındırdığını, ne tür faaliyetlerde bulunduğunu, tarihini ve coğrafyasını daha iyi tanıyabilmek için, ilk olarak bu kurumun tüm üyelerine genel olarak verilen “zeybek” adının üzerinde durulması gerekmektedir. Zeybek adının kaynağına dair “varsayım”ların tartışılması; kurumun tarihini, ilişkide bulunduğu coğrafî yapıyı, eylemlerini, müziklerini, oyunlarını, hiyerarşik düzenini ve kurumun üyelerinin sosyal yaşamlarını daha tarafsız olarak ele alabilmemize yardımcı olacaktır. Değinilecek konuların her birinin varsayımlarla yandaşlık göstermesi akıl karıştırıcı gibi görünse bile, aslında bu konuyu aydınlatabilecek özelliklere sahiptir.

Tarihsel Süreç

Zeybeklik Kurumu’nun tarihi ile ilgili tartışmaları incelemekteki amaç, genel bilgi aktarmak niteliğindedir. Kurumun eylemleri, göçleri, geçirdikleri değişimler vb. ayrıntılardan, söz edilmesi gerekli görülmemiştir. Bu ayrıntıları aktarmak yerine, kökenlerinin neresi olabileceğine dair ortaya atılan iddialar üzerinde durmak tercih edilmiştir. Bu konudaki görüşlerin, kaynak kitaplara yönelik yapılan araştırmalar sonucunda konunun iki farklı cephe şeklinde ele alındığı saptanmıştır. Bunlardan birincisini; zeybeklerin Orta Asya kökenli olduklarına ve çok önceki tarihlerde (M.Ö) ortaya çıktıklarına dayandırılan tezler; ikincisi ise Anadolu ve Ege Denizi Havzası kökenli oldukları varsayımlarıdır. İkinci olarak adlandırılan varsayımlarda; coğrafî olarak bir birlik sağlanmasına karşın, tarihsel ve ırksal kökenler bakımından ayrı fikirlerin varlığı göze çarpmaktadır.

Zeybek Kıyafetleri

Zeybek giyim-kuşamında dış görünüşteki zenginliğin ve heybetin yanı sıra, yaşam alanına uyumun da düşünülmesi bir zorunluluktur. Geniş bir coğrafyada uzun süredir aynı giyim kültürünü sürdürüyor olmaları, giyim kuşamdaki çeşitlilik ve incelik ile ilgili bazı ipuçları vermektedir.

Yapılan araştırmalarda giyim kuşamları ile ilgili kaynak olarak alınabilecek yazı, resim, görsel objelerden yola çıkılarak belli başlı ve gerçeğe en yakın yorumlamalara ulaşmak mümkün olabilir.

"Yaşamlarındaki inanış, kültürel farklılıklar, sosyo-ekonomik hayatın giyim-kuşam üzerindeki farklı dokunuşları dışında, zeybekler için hiyerarşik düzen de ayırıcı bir özelliktir", diyebilmekteyiz. Bu hiyerarşik düzene hitap ve işaret eden bazı giyim-kuşam farklılıklarının varlığından da kaynaklarda bahsedilmektedir.

Güncel Tartışmalar

 Çakıcı (Çakırcalı Mehmet) Efe Hıristiyan Olup Yorgo İsmini Aldı Mı?

 ZeybekUs Magazin